Bayram sonrası dönemde özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinden yararlanarak emekli olanların da dahil olduğu binlerce dosyanın yeniden incelenmesi bekleniyor.
Kurumun yürüttüğü çalışmalar kapsamında, gerçekte çalışmadığı halde sigortalı gösterilen kişiler, sahte hizmet bildirimi yapılan dosyalar ve şüpheli prim ödemeleri mercek altına alınacak. Yapılacak incelemelerde fiili çalışma olmadan kazanılan sigortalılık süreleri geçersiz sayılacak ve bu süreler toplam prim gününden düşülecek.
Son 5 Yılda Binlerce Emeklilik İptal Edildi
SGK verilerine göre son beş yılda gerçekleştirilen denetimler sonucunda 12 bin 209 kişinin emekliliği iptal edildi. Kurumun özellikle yakın akrabaların iş yerleri üzerinden yapılan sigortalılık işlemleri, gerçeğe aykırı hizmet bildirimleri ve çalışılmadan yatırılan primler üzerinde yoğunlaştığı belirtiliyor.
Yetkililer, denetimlerin yalnızca yeni emeklilik başvurularıyla sınırlı olmadığını, geçmiş yıllarda bağlanan emekli aylıklarının da incelemeye tabi tutulabildiğini vurguluyor.
Maaşlar Geri İstenebilir
Uzmanlar, denetimler sonucunda usulsüzlük tespit edilmesi halinde emeklilik iptalinin yanı sıra daha ağır sonuçların da ortaya çıkabileceğine dikkat çekiyor. Mevzuat gereği SGK, haksız şekilde bağlandığı belirlenen emekli maaşlarını yasal faiziyle birlikte geri talep edebiliyor.
Bu durum, emeklilik hakkını kaybeden kişilerin aynı zamanda yüksek miktarda geri ödeme yükümlülüğüyle karşı karşıya kalmasına neden olabiliyor.
Hangi Durumlar Risk Taşıyor?
Sosyal güvenlik uzmanlarına göre aşağıdaki durumlar SGK incelemelerinde riskli kabul ediliyor:
- Fiilen çalışılmayan iş yerlerinden sigorta primi yatırılması,
- Yakın akrabalara ait işletmelerde çalışmadan sigortalı gösterilmek,
- Kısa süreli ancak yüksek primli işe girişlerin yapılması,
- Emeklilik öncesi dönemde gerçekleştirilen şüpheli sigorta bildirimleri,
- Gerçeğe aykırı hizmet dökümleri ve prim kayıtları.
SGK müfettişleri, incelemeler sırasında iş yerlerinin faaliyetlerini, çalışanların fiilen görev yapıp yapmadığını ve prim ödemelerinin gerçekliğini ayrıntılı şekilde araştırıyor.
EYT'lilere Özel Denetim Yok, Ancak Kapsam Dahilindeler
Denetimlerin gündeme gelmesiyle birlikte gözler EYT kapsamında emekli olan vatandaşlara çevrildi. Uzmanlar, SGK'nın yalnızca EYT'lilere yönelik özel bir soruşturma başlatmadığını ancak tüm emeklileri kapsayan denetim mekanizmasının EYT'den yararlananları da içine aldığını belirtiyor.
Bu nedenle sigortalılık geçmişinde usulsüzlük bulunan EYT'lilerin de incelemeye tabi tutulabileceği ifade ediliyor.
Vatandaşlara e-Devlet Uyarısı
Uzmanlar, vatandaşların e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini düzenli olarak kontrol etmelerini tavsiye ediyor. Bilgileri dışında açılmış sigorta girişleri veya şüpheli prim bildirimleriyle karşılaşılması halinde vakit kaybetmeden SGK'ya başvurulması gerektiği belirtiliyor.
Önümüzdeki dönemde denetimlerin daha da sıklaştırılması beklenirken, sahte sigortalılık şüphesi bulunan dosyaların yeniden inceleneceği ve usulsüzlük tespit edilen kişiler hakkında emeklilik iptaline kadar uzanan yaptırımlar uygulanabileceği değerlendiriliyor.